Architecten bureau Art Zaaijer - Stedenbouw

DE UITHOF / UNIVERSITEIT UTRECHT DE UITHOF / UNIVERSITEIT UTRECHT Stedebouwkundigplan, in opdracht van de Universiteit Utrecht. In uitvoering sinds 1992. (i.s.m. Office for Metropolitan Architecture) Het stedenbouwkundigplan van Art Zaaijer en Rem Koolhaas vormt het kader voor de ruimtelijke ontwikkeling van De Uithof. Het plan beoogt het ongecontroleerd uitdijen van de bebouwing een halt toe te roepen en De Uithof te transformeren tot een herkenbare Campus met een goed verblijfsklimaat. In het gebied was in aanzet een groepering van gebouwen in ruimtelijke en functionele clusters aanwezig, stammend van het allereerste plan voor De Uithof. Dit gegeven wordt aangegrepen als principe om tot een heldere ordening te komen van landschap, bebouwing en infrastructuur; De bebouwing wordt geconcentreerd in afzonderlijke clusters. Voor deze clusters worden strikte grenzen vastgesteld. Daarbinnen kunnen zij in grote vrijheid groeien, daarbuiten is bouwen niet toegestaan. Met het bebouwen van de clusters ontstaan herkenbare groepen gebouwen. De concentratie binnen de clustergrenzen maakt de afzonderlijke gebouwen tot directe buren van elkaar. Zo ontstaat een structuur van goed nabuurschap die volop ruimte biedt voor het leggen van contacten, het uitwisselen van ideeën en het delen van faciliteiten. Met het samenbrengen van mensen en de introductie van studentenwoningen op De Uithof ontstaat draagvlak voor steeds meer voorzieningen. Deze programmatische verrijking zorgt voor een aantrekkelijker vestigingsklimaat en een versnelde ontwikkeling van De Uithof tot volwaardige Campus. Door binnen de clustergrenzen te bouwen wordt zuinig omgegaan met de bijzondere groene ruimte daar buiten. De compacte bebouwing kan met een minimale, efficiënte infrastructuur worden ontsloten terwijl landschap en natuur maximaal worden gespaard. Het groen contrasteert met de hoge bebouwingsdichtheid van de clusters en vormt zo tegelijkertijd het scheidende element tussen de clusters en het bindende element van De Uithof. Om het contrast tussen landschap en bebouwing, tussen oud en nieuw nog verder te versterken is, tegenover de historische scheefstanden van de waterlopen en houtwallen de oriëntatie van de clusters en de nieuwe bebouwing strikt orthogonaal noord-zuid / oost-west gehouden. De ontmoetingen tussen de weides, de oude schuine dijkjes en waterlopen en de haakse wegen en eigentijdse gebouwen getuigen zo van de ontwikkeling van De Uithof tot groene Campus van Utrecht.

VINEX-LOCATIE LEIDSCHENVEEN VINEX-LOCATIE LEIDSCHENVEEN Leidschendam, 248 woningen in opdracht van Woningstichting Voorburg, Bouwfonds Woningbouw en ABB Bouw. Oplevering 2000/2001. OPGAVE Het vinex-bouwprogramma is afgestemd op de vraag naar standaard eengezinswoningen ( ook wel “Oja woningen”.) Het resultaat is vaak een karakterloze huizenzee. Voor vlek 9a van de Vinex-locatie Leidschenveen bij Leidschendam gold ook zo’n standaard woonprogramma; 250 eengezinswoningen, gerangschikt in een hofverkaveling. VERKAVELING De aantrekkelijke karakteristieken van een hof gingen bij de oorspronkelijke verkaveling verloren door de onduidelijke vorm van de bouwblokken, door massaal parkeren in de hof en door het deels bebouwen van het binnenhof zelf. Daarom hebben we de verkaveling aangepast en een hof gemaakt met een duidelijke structuur. De woningen die in de binnenruimte van de hof stonden geprojecteerd zijn op de buitenhoeken geplaatst. Zo ontstaan uitgesproken hoekgebouwen die de buitenring van het project vormen. De binnenring wordt gevormd door poortgebouwen met voetgangersdoorgangen naar de hof. Deze combinatie van hoek- en poortgebouwen levert een compacte bebouwing op, die maximale ruimte laat voor grotere tuinen en een groot, groen open hof zonder auto’s. De poortgebouwen van de binnenring worden iets gedraaid t.o.v. de buitenring met de hoekgebouwen. De ruimte tussen binnen- en buitenring wordt als woonerf ingericht en ontsluit de achtertuinen van de buitenring en de woningen van de binnenring met een grote tuin, direct aan het hofpark. Zo vervangt het woonerf de “ klassieke “ achterkant met rug aan rug achtertuinen en een achterpad en ontstaat een autovrij hof. Deze hof krijgt een glooiende parkinrichting die deels het zicht aan de overliggende bebouwing ontneemt en zo extra diepte aan de ruimte geeft. ( Zie de architectuurkatern voor een toelichting op de woningen.)

UNIVERSITY COLLEGE UTRECHT UNIVERSITY COLLEGE UTRECHT Stedenbouwkunding ontwerp en inrichtingsplan voormaling Kromhout Kazerneterrein, in opdracht van de Universiteit Utrecht, (i.s.m. Michael van Leeuwen) Oplevering 2001. De Universiteit Utrecht biedt sinds het collegejaar '98/'99 een Engelstalig bachelor programma aan voor internationaal georiënteerde, ambitieuze studenten; het “University College Utrecht”, gevestigd op het voormalige Kromhout Kazerneterrein, halverwege centrum en Uithof. Dit terrein kent twee verschillende karakteristieken: De noordelijke helft van het gebied wordt bepaald door het voormalige exercitieterrein, een rechthoekig kiezelveld, waar omheen streng geordend de voormalige legeringsgebouwen staan. In deze gebouwen zal het onderwijs plaatsvinden. En de zuidelijke helft van het terrein losse bebouwing; voormalige werkplaatsen, kantoren, een kantinegebouw en open plekken, veel informeler gerangschikt dan het exercitie terrein. Het onderwijsprogramma van het College is zeer strikt georganiseerd. De gebouwen rond het exercitie terrein zijn daar de perfecte locatie voor. Maar het terrein moet ook ruimte bieden aan het informele gedeelte van het leven van de studenten, die ook op het terrein zullen wonen. Het zuidelijke deel lijkt daarvoor geknipt. We kiezen voor het versterken van de twee karakteristieken van het gebied, conform het verschil tussen het studeren en het “leven” dat hier plaats zal vinden. Rond het exercitieterrein komen de formeel gegroepeerde gebouwen volledig in een gazon te staan. Met Flagstones worden hier paden in gelegd, langs de meest logische looplijnen. Een belangrijk deel van het kiezelveld wordt gehandhaafd als verwijzing naar de vorige functie van het terrein. Zo krijgt dit onderwijsgedeelte de klassieke sfeer van een "Campus". In het zuidelijke gedeelte met de lossere bebouwing worden de open ruimtes met gevarieerde volumes en sportfaciliteiten aangevuld. Door hergebruik van de oude gebouwen en handhaving van de schoorstenen ontstaat zo met de aanwezige "couleur local" de informele atmosfeer van een “Village”. Met de inrichting van de Village wordt het contrast met de Campus extra benadrukt. Dit informele deel van het terrein zal als een erf, doorgaand worden bestraat met rode klinkers. De afzonderlijke gebouwen krijgen elk hun eigen tuin met uitbundig groen, terrassen en hagen. Aan de langszijdes krijgt het terrein een strakke begrenzing doormiddel van langgerekte nieuwbouw waarin de studentenhuisvesting wordt ondergebracht. Aan de oostzijde vormt het project van bureau Sluijmer & van Leeuwen, met vier bouwlagen en een torentje, de begeleiding van de auto-entree van het gebied. Aan de westzijde vormt een zeer langgerekt volume van twee a drie bouwlagen, ontworpen door Koen van Velzen, een geluidsmuur tegen de belasting van de Waterlinieweg.

WONINGBOUWFESTIVAL DEDEMSVAARTWEG DEN HAAG WONINGBOUWFESTIVAL DEDEMSVAARTWEG DEN HAAG Stedebouwkundigplan voor 500 woningen in opdracht van Gemeente Den Haag. Oplevering 1989/2004. (i.s.m. Kees Christiaanse)  Om een positieve impuls te geven aan de na-oorlogse wijk Morgenstond werd midden jaren tachtig besloten een braakliggende strook grond, ooit bedoeld voor een ringweg, als “woningbouwfestival” te bebouwen. De variatie aan woningen en woongebouwen zou de monofunctionele opbouw van de wijk helpen doorbreken en nieuwe bewoners in de wijk introduceren. De beschikbare strook is 1500 meter lang, overal ongeveer 35 meter breed en door vier hoofdwegen in drie gelijke delen verdeeld. Daarmee is op natuurlijke wijze een lineaire “expositie” van woonvormen in drie categorien mogelijk. Het stedenbouwkundige plan buit deze situatie uit en formuleert een staalkaart van woonvormen, volgens de drie zones in laagbouw, middelhoogbouw en hoogbouw gerangschikt. De Dedemsvaartweg voert bezoekers langs deze gebouwen waarbij de kruisingen met de dwarswegen ruimte bieden voor speciale bebouwing. Met de objectmatige bebouwing van de strook blijft het doorzicht van de bestaande bebouwing en de weg op het achterliggende groengebied bestaan.